غذا و اهمیت آن در سلامت انسان

بدن انسان و دیگر جانوران ، بطور دائم و همیشگی ، بدلیل حرکت محسوس و غیر محسوس در حال سوخت و ساز و کاهش مداوم است در نتیجه موجودات زنده دائما در حال از دست دادن انرژی و کاهش آن می باشد . جبران اینگونه تحلیل رفتن ها و کاهش انرزی با نوشیدن مایعات و خوردن غذا ها انجام می گیرد .

غذا از در معالجه بیماری ها مقام اول

غذا ها از نظر کمیت و کیفیت در معالجه بیماری ها مقام اول اهمیت را دارند ، مطالعات درباره پیدایش بیماری سرطان افزوده می شود و همه کسانی که در این راه کار می کنند ، جملگی معتقدند که سرطان، عاقبت شوم یک تغذیه بد است .ابوعلی سینا چنین می گوید : اساس تندرستی بترتیب اهمیت بر ورزش و غذا و خواب قرار دارد .

نکاتی که در غذا خوردن لازم است مورد توجه قرار گیرد

فست فود ها ارزش غذا پایینی دارنداول : مردم باید واقعا غذا بخورند تا تمام مواد غذایی مورد نیاز بدن را تامین کنند ، در اینجا لازم به ذکر است که ، وقتی گفته می شود مردم واقعا غذا بخورند می تواند به این معنا هم باشد که آنچه خورده می شود ، واقعا مواد غذایی باشند نه موادی که هیچ ارزش تغذیه ای ندارند و فقط شکم پر کن هستند ! امروز به دلیل مشغله های زندگی و محدودیت های ناشی از سرعت زندگی ، معمولا فرصتی برای تهیه غذا به روش صحیح ، آن هم با مواد تازه را نداشته و اغلب از غذا های آماده ، فیریز شده و کنسرو استفاده می کنند .
در اینصورت نه تنها نیازهای ضروری بدن تامین نمی شود بلکه ، مواد زاید و حتی سمی هم وارد بدن شده و همراه خود ، بیماری های مختلف را ایجاد می کنند .

در خوردن غذا پرخوری نکنیددوم : تعدیل مقدار غذاست . غذا نباید آنقدر زیاد باشد که باعث فساد و امتلا  مواد در بدن گردد و نه آنقدر کم باشد که باعث ضعف و لاغری و سقوط قوت و توان شود . اساسا اسراف یعنی عدم رعایت اعتدال در تغذیه . در قرآن کریم ابتدا انسان به خوردن و نوشیدن دعوت می شود، ولی بلافاصله درباره اسراف یعنی زیاده روی در خوردن و رعایت نکردن ظرفیت معده و دستگاه گوارش به وی هشدار داده می شده و در مورد غذا نخوردن و در حالت بی اشتهایی و دستکشیدن از غذا خوردن زمانیکه هنوز اشتها باقیست تاکید شده است .
پرخوری ، درهم برهم خوردن ، خوردن چند نوع غذا که با هم سازگاری ندارند نیز اسراف است ، همچنین خوردن غذایی که مضر بدن است، اگر چه مقدار آن کم باشد هم اسراف است ، مثل خوردن مقدار کمی سم و زهر کشنده . بسیاری از بیماری ها در اثر رعایت نکردن این اصل مهم بروز می کند .

15 دقیقه پیاده روی آرام بعد از غذا خوردن می تواند مناسب باشدسوم : استراحت و آرام بودن بعد از خوردن غذا . برای هضم غذا ، بدن باید در حال استراحت بوخده وحرکتی نداشته باشد ، زبرا آنچه باعث هضم می شود ، حرارت است ، وقتی بدن آرام باشد ، حرارت به اعماق بدن رفته و معده و امعا و احشا بواسطه این حرارت ، گرم می شوند . حرارت مجتمع شده در داخل بدن ، باعث هضم سریعتر غذای موجود در معده می شود .
البته مقدار مختصری حرکت بعد از خوردن ، در حدی که غذای خورده شده پایین رفته و در قعر معده قرار گیرد مناسب است که توصیه می شود این حرکت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه پیاده روی آهسته باشد خانم ها خانه دار  این تصور را هم داشته باشند که انجام دادن کار های خود خانه بعد از سرف غذا می تواند جایگزین مناسبی برای این پیاده روی گوتاه باشد .
در زندگی امروز ما سرعت ، استرس و عصبانیت های روزانه جایگزین این آرامش های لازم شده است و یکی از دلایل بروز انواع بیماری ها همین سرعت در انجام کار هاست البته افراد تنبل از این موضوع استفاده نا به جا نکنند کم تحرکی بیش از حد خود یکی دیگر از مشکلات زندگی روزمره است . همیشه به این نکته توجه داشته باشید که تعادل در همه کار بهترین است .

در مواقع گرسنگی از غذا خوردن خودداری نکنیدچهارم : در مواقعی که بدن شما حس گرسنگی واقعی دارد نباید از خوردن غذا خودداری کنید ، زیرا نخوردن در هنگام گرسنگی باعث ریختن صفرا و مواد مضر به معده شده و باعث تهوع ، قی و اسهال می شود فلذا تاخیر در خوردن ، بیش از نیم ساعت یا نهایت یک ساعت خوب نیست . بعبارتی ، هر وقت که گرسنه شدید همان موقع غذا بخورید . اگر در خوردن تاخیر ایجاد شد قبل از خوردن غذا شربت انار یا سکنجبین بخورید تا صفرایی که در معده ریخته شده رفع شود .

غذاهای مختلف با هم نخوریدپنجم : در یک وعده غذایی ، انواع غذاهای مختلف خرده نشود ، زیرا این نوع غذا خوردن ، باعث سردرگمی طبیعی هضم معده شده و در نتیجه سوء هضم ایجاد می سود . بنابراین آنچه که امروز مرسوم شده و متاسفانه روز به روز هم بر تعداد منوهای مختلف افزوده می شود مثل خوردن سوپ ، پلو ، خورشت ، سالاد و ژله و … در یک وعده غدایی ، اشتباه فاحش است .

در خوردن غذا پرخوری نکنیدششم : از خوردن غذا روی غذای قبلی خودداری شود ، یعنی غذای جدید را روی غذایی که از معده عبور نکرده نخورید ، این کار باعث می شود که هیچ یک از غذاها به درستی هضم و جذب نشوند و در نتیجه دو غذا در نعده شما فاسد گردد . همیشه سعی کنید زمان گرسنگی و اشتهای صادق غذا بخورید تا همیشه سالم و سرحال باشید . اگر شما فردی هستید که همیشه در زمان سیری شروع به خوردن دوباره می کنید منتظر عوارض جدی آن و بروز بیماری های گوارشی باشید .

هفتم : لازم است که افراد تعداد دفعات خوردن خود را هم رعایت کنند ، ابوعلی سینا در کتاب قانون فرموده : بهترین دفعات غذا خوردن در روز یک بار و روز بعد دو وعده در روز غذا بخورند و افرادی که در هضم غذا مشکل دارند تعداد دفعات بیشتری غذا میل کنند ولی به مقدار کم ، بههر حال ضروری است که افراد در شبانه روز یک وعده غذای سالم و مقوی برای فعالیت های روزانه مصرف کنند .

سوسیس و کالباس نخوریدهشتم : موادی که خوردن آن ها باعث ضرر رسیدن به شلامتیتان شود را باید حذف کرد . این مواد غزایی ناسالم و مضر ، طوری نیستند که به توان بصورت عادت آن ها را مصرف کرد و اگر به خوردن آن ها عادت دارید باید هرچه سریع تر برای سلامت خود این عادت ها را کنار بگذارید . از جمله مواد مضر می توان از نوشابه ، سوسیس ، کالباس ، غذاهای کنسروی حاوی مواد نگهدارنده ، چای غلیظ نام برد که باید از رژیم غذایی حذف شوند . برای این کار لازم نیست یک شبه غذاهای مضر که به آن ها عادت دارید را کنار بگذارید بلکه باید به آرامی این مواد را از رژیم غذایی خود حذف کنید .

نهم : برنامه غذایی متفاوت و متنوع سالمی برای خود تنظیم کنید که هم به رسیدن تمامی مواد و ویتامین ها به بدن کمک کنید و هم به آشنایی مواد مختلف با معده خود تا انزیم های مختلف هضم در معده شما شکل بگیرد .

دهم : غذا را همیشه در متعادل ترین ساعات شبانه روز میل کنید بهترین زمان ها برای جذب مواد حوالی صبح و اوایل شب است در تابستان سعی کنید در زمان هایی که هوا خنکترین حالت ممکن است غذا بخورید گرما بیش از حد باعث فساد سریع غذا و قبل از هضم در معده شما خواهد شد .

یازدهم : در تابستان باید طعام هایی که طاهر و باطنشان سرد نر و لطیف تر باشد مصرف کرد ولی این سردی به حدی نباشد که گویا با یخ سرد کرده باشند . در زمستان هم غذا را باید گرم تر و غلیظ تر باشد، اما گرمای آن به حدی نباشد که گویا آن را از آتش برداشته اند . بطور کلی برای سالم ماندن غذای بسیار گرم و بسار سرد را هرگز مصرف نکنید همیشه دمای آن را با بدن خود متعادل کنید در زمستان کمی گرم تر و در تابستان کمی سرد تر باشد .

دوازدهم : بعضی غذا ها باید سرد خورده شوند و مثل حریره نشاسته و بستنی . اگر این مواد غذایی گرم خورده شوند ، موافق طبع انسان نبوده و فرد از خوردن آن لذت نمی برد و در نتیجه آن مضر سلامتی خواهد بود .

سیزدهم : از خوردن غذاهای بی مزه باید اجتناب کرد این گونه غذاها باعث می شود تا شما اشتهای خود را از دست بدهید . برای مزه دار کردن از آبلیمو و شیرینی ها استفاده کنید .

چهاردهم : در خوردن انواع تورشی ها زیاده روی نکنید زیرا باعث تسریع در پیرشدن و پیری زودرس می شوند پس در خوردن آن تعادل را رعایت کنید .

شیرینی ها شمارو گشنه خواهد کردپانزدهم : شیرینی ها بدن را گرم می کنند ، باعث سیری کاذب شده و مانع رسیدن مواد غذایی اصلی به بدن می شوند فلذا، از زیاده روی در خوردن شیرینی ها باید اجتناب کرد . البته همانطور که زیاده روی در خوردن شیرینی ها مضر است ، حذف کامل شیرینی ها هم توصیه نمی شود ، زیرا وجود انواع شیرینی ها برای سلامت کبد و مغز ضروزی است .

شانزدهم : در خوردن غذاهای شور هم نباید زیاده روی کرد زیرا باعث خشکی بدن و لاغری می شوند .

هفدهم : استفاده از ادویه ها همیشه در اندازه خوش طعم کردن غذا همیشه مجاز و خوب است ولی زیاده روی در خوردن ادویه مجاز نیست .

هجدهم : همانطور که افراد مریض پرهیز غذایی دارند افراد سالم هم به نسبت باید از زیاده روی و تجمع غذایی در بدن خود جلوگیری کنند برای این کار داشتن برنامه غذایی لازمه زندگی سالم و شاداب شما خواهد بود . برای داشتن زندگی شاد سالم باید به این موضوع اهمیت دهید که چه غذایی و چه مقدار مصرف می کنید به طور مثال : آیا شما در استفاده از فلفل هم می توانید در غذا بی تفاوت باشید و مقدار بسیاری از آن را در خوراک خود استفاده کنید ؟ جواب همگی شما به این سوال منفی می باشد چون عواقب آن را لحظه ای و با سوزش دریافت می کنید تمامی مواد غذایی هم اینگونه هستند شاید عواقب سوء مصرف آن را همان لحظه دریافت نکنید ولی در دراز مدت عامل بروز بسیاری از بیماری ها خواهد شد .

نوزدهم : از آفت های هضم آن است که ، ترتیب خوردن را مراعات نکنید . برای این کار به ترتیب اول غذا های غلیظ را مانند گوشت ها و غذاهای اصلی را خورده بعد از خوراکی های لطیف با فاصله زمانی مناسب استفاده کنید مانند سالاد ها سوپ ها این کار به این دلیل هست که قوه هاضمه در انتهای معده بیشتر است و زمانی که اول خوراکی های غلیظ مصرف شوند هضم آنها برای معده بسیار آسان خواهد بود .

در خوردن سالاد موارد زیر را در نظر بگیریدبیستم : بلافاصله بعد از خوردن غذا اصلی سالاد و میوه مصرف نکنید خوردن این خوراکی های سرد باعث بر هم زدن دمای معده شده و فراییند پیچیده هضم را دچار مشکل خواهد کرد . بعضی افراد این عادت را دارند که بلافاصله بعد از خوردن آب می نوشند این کار هم برای معده مناسب نمی باشد اگر از خوردن آب بعد از غذا نمی توانید جلوگیری کنید می توانید از آب شیر که سرد نشده استفاده کنید یا یک چای کم رنگ را استفاده کنید .

بیست و یک : برای حفظ سلامتی ، لازم است آنچه را که موافق بدن و سازگار با آن است را مصرف نمایند ، مثلا کسی که ذاتا و از ابتدای تولد ، مزاجش سرد است و در جای سردسیر هم زندگی می کند و مشکلی هم ندارد و سالم است ، آنچه را که دوست دارد و برایش ایجاد ضرر و بیماری نمی کند و به خوردنش هم عادت کرده را ، می تواند به راحتی مصرف کند ، مگر آن که ممنوعیت طبی برای آن فرد ایجاد شده باشد که در این صورت ضروری است از خوردن این گونه غذا ها اجتناب کنند .

بیست و دو : کسی که عادت به خوردن دارد غذاهای گرم دارد مثلا پر فلفل و پر ادویه اگر عادتش را تغییر دهد ، بیمار می شود . کسی که به خام خواری عادت کرده است اگر این عادت خود را به ناگهان تغییر دهد دچار بیماری می شود . به طور کلی تغییر عادت های غذایی به صورت ناگهانی برای دستگاه گوارشی که به هضم اینگونه مواد خاص عادت دارد مضر خواهد بود ، البته در صورتی که برای درمان این تغیرات در غذا  لازم باشد باید بصورت تدریجی و در طول زمان انجام شود .

بیست و سه : وقتی افراد غذا می خورند ، مراقب باشند آن قدر غذا نخورند که حالت تنفر و دل زدگی از غذا پیدا کنند ، و نباید آن قدر هم بخورند که حالت گرما و سنگینی در معده احساس کنید بهترین موقع اینن است که قبل از سیری کامل دست از غدا کشیده و صبر کنید تا معده بشما بگوید که غذای اندازه مصرف کرده اید یا خیر اگر در هضم غذا مشکل دارید غذا را در حجم کم ولی دفعات بیشتر مصرف کنید .

بیست و چهار : هرچه غذایی ، مزاجش به گرمی تری نزدیکتر باشد ، خاصیت غذایی آن بیشتر است . زیرا این نوع غذاها به گوهر و مزاج خون نزدیکترند مثل گوشت بره

بیست و پنج : از غذاهایی استفاده کنید که دچار یبوست و خشکی شدید نشوید ، این به آن معنا نیست که بصورت دائم از ملینها استفاده کنید چون با استفاده نکردن آن ها یبوست بیشتر از قبل برخواهد گشت . بهترین کار استفاده از سبزیجات تازه و میوه به اندازه و در زمان ها مناسب در غذا می باشد که هم ویتامین های لازم بدن شما را تامین کنند و هم از خشکی و یبوست به صورت طبیعی جلوگیری کنند .

بیست و ششم : برای هر رده سنی و برای هر منطقه جغرافییایی و برای هر فصل ، غذای مناسب آن را باید در برنامه خود قرار دهیم بطور مثال اگر به زبان ساده بخواهم برایتان توضیح دهم فردی که در جوانی در یک کارگاه ساختمانی مشغول فعالیت بسیار سخت بوده و هر روز چندین وعده غذا بسیار غلیظ و پر کالری مصرف می کرده اگر در سن میان سالی یا بازنشتگی باز هم همان عادات غذایی خود را ادامه دهد به مشکلات و بیماری های زیادی مبتلا خواهد شد پس این فرد باید در این سن و در زمانی که فعالیت آن نسبت به قبل انقدر تغییر کرده از رژیم های غذایی کم کالری و سبک استفاده کند درست مثل خودرویی که با سرعت کمتر سوخت کمتری هم مصرف  می کند .

بهترین روش پخت غذا کبابی کردن آن استبیست هفتم : نکته دیگر که افراد باید در رژیم خود آن را رعایت کنند این است که چگونه غذا را می پزند . غذاهای آب پز و کبابی از بهترین ها و اولویت ها در رژیم غدایی هستند و غذاهای سرخ کردنی را باید تا جایی که می شود کم مصرف کنیم غذاهای سرخ کردنی باعث آلوده ساختن خون ، و خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی را در انسان بالا می برد و سلامت فرد را به خطر خواهد انداخت .

قبل از ورزش نان مصرف کرده باشیدبیست و هشم : کسی که می خواهد قبل از ورزش چیزی بخورد بهتر است از نان یا کربوهیدرات ها استفاده کند البته این را هم در نظر بگیرد که فرصت هضم را هم باید به بدن خود بدهد همانطور که در قبل هم گفتیم فعالیت با شکم پر یا در زمان هضم غذا اصلا توصیه نمی شود تنها فعالیی که شما می توانید بعد از غذا خوردن انجام دهید ۱۰ دقیقه پیاده روی آرام و سبک هست .

بیست و نه : افراد چاق هیچگاه پس از خروج از حمام نباید چیزی بخورند اول سعی کنید بدن خود را آرام کنید تا دمای بدن خود را پایین بیاورید بعد غذا بخورید  این افراد همچنین سعی کنند وعده های غذایی خود را کمتر و مقدار آن را کاهشدهند تا در آینده دچار عوارض چاقی نشوند .

در نوشیدن آب دقت کنیدسی : نوشیدن آب در موقع مصرف غذا بسیار مضر است ، وقتی در هنگام خوردن غذا این کار را انجام می دهید اسید معده را رقیق می کنید و معده در هضم غذا به مشکل می خورد بهتر آن است که آب را بعد از غذا و آن هم زمانی که حس سبکی در سر دل خود احساس کردید بنوشید .